ABV, IBU en EBC: de getallen achter je bier uitgelegd

Op flesetiketten, bierkaarten en ook op elke tegel in onze tabel kom je ze tegen: ABV, IBU, EBC en begin- en eind-SG. Het zijn de getallen waarmee brouwers en bierkenners een bier beschrijven. Wat betekenen ze, en wat heb je eraan als je een biertje uitkiest?

ABV: hoe sterk is het bier?

ABV staat voor alcohol by volume, het alcoholpercentage. Een pils zit rond de 5%, een tripel rond de 8,5% en een imperial stout kan boven de 10% uitkomen. Op de tegels in de tabel zie je het gemiddelde percentage van de stijl. In het filter kun je een bereik kiezen, bijvoorbeeld alleen bieren onder de 5%.

IBU: hoe bitter is het bier?

IBU staat voor International Bitterness Units. Het meet de hoeveelheid bitterstoffen uit de hop. Grofweg:

• 0 tot 20 IBU: nauwelijks bitter, zoals witbier of weizen
• 20 tot 40 IBU: licht tot gemiddeld bitter, zoals pils en bitter
• 40 tot 70 IBU: duidelijk bitter, zoals de American IPA
• 70+ IBU: stevig bitter, zoals de double IPA

Let op: hoe bitter je een bier ervaart, hangt ook af van de moutzoetheid. Een imperial stout met 70 IBU voelt minder bitter dan een droge IPA met 50 IBU, omdat de zoete mout de bitterheid afvlakt.

EBC: welke kleur heeft het bier?

EBC staat voor European Brewery Convention, de Europese schaal voor bierkleur. Hoe hoger het getal, hoe donkerder het bier:

• 4 tot 10: strogeel tot goudblond (pils, witbier, tripel)
• 10 tot 30: amber tot koper (bitter, Wiener lager, dubbel)
• 30 tot 60: bruin (brown ale, bok)
• 60+: zwart (porter, stout)

In Amerika gebruikt men de SRM-schaal. Reken je die om, dan is EBC ongeveer twee keer SRM. Kleur zegt overigens niets over sterkte: een schwarzbier is zwart en licht, een Belgisch sterk blond is goud en zwaar.

Begin- en eind-SG: hoeveel suiker zat erin?

SG staat voor specific gravity, het soortelijk gewicht. Het begin-SG (ook OG) meet hoeveel suiker de wort bevatte voordat de gist aan het werk ging. Het eind-SG (ook FG) meet wat er na de gisting overbleef. Water heeft een SG van 1.000.

• Een hoog begin-SG betekent een zwaar bier met veel potentiële alcohol.
• Een laag eind-SG betekent een droog bier, een hoog eind-SG een zoet en vol bier.

Het verschil tussen begin en eind laat zien hoeveel suiker is omgezet in alcohol. Vuistregel: alcohol ≈ (begin-SG − eind-SG) × 131. Een bier van 1.065 naar 1.010 komt zo uit op ongeveer 7,2%.

Zo gebruik je de getallen

Hou je van fris en licht? Kies een laag ABV, een lage EBC en een laag eind-SG. Zoek je iets vols voor bij de open haard? Ga voor een hoog ABV, een hoge EBC en een hoger eind-SG. In het periodiek systeem der bierstijlen kun je op alcohol, bitterheid en kleur filteren, zodat je in een paar klikken bij jouw type bier uitkomt.